انتخابات بوسنی و هرزگوین

انتخابات عمومی

۳ اکتبر ۲۰۱۰

روز سوم اکتبر، مردم بوسنی و هرزگوین پای صندوق های رای رفتند تا نمایندگان سه-حزبی ریاست جمهوری ملی، و اعضای مجلس  شورای نمایندگان را انتخاب کنند.  ریاست جمهوری Republica Srpksa (RS)، و نهادهای قانونگذاری فدراسیون مسلمانان و کرووات‌ها و انتخابات RS برای انتخابات شهرداری در شهر برکو که دارای تنظیمات اداری ویژه بود، برگزار شد. از اجرای معاهده دایتون به بعد، این دومین انتخابات بود که به طور کامل زیر نظر مسوولان انتخاباتی بوسنی و هرزگوین اداره شد.

۳۹۰۰ نفر کاندید برای احراز موقعیت ریاست جمهوری سه‌نفره، ۴۲ کرسی مجلس نمایندگان، و ۹۸ کرسی هیات مقننه، و ۸۳ کرسی در RS  شورای ملی معرفی شده بودند. این کاندیدها از سوی ۳۲ حزب سیاسی و ده ائتلاف به رقابت پرداختند. هفت نفر کاندید مستقل بودند. قانون انتخابات سهمیه جنسیتی تعیین کرده بود و ۳۷٫۷ درصد از کاندیدها زن بودند. در خصوص تقسیمات قومیتی، علاوه بر بوسنیایی، صربی، و کروواتی، یکی از کاندیدها خود را به عنوان اقلیت ملی، ۱۳۹ نفر خود را از “دیگر” اقلیت های ملی معرفی کردند، و هویت ملی ۲۸ تن از کاندیدها اعلام‌نشده بود. در این کشور ۱۷ اقلیت ملی شناخته شده وجود دارد.  تعداد شرکت کنندگان در رای گیری ۵۸٫۲۸ بود.

هر چند تشکیلات امنیت و همیاری اروپا، (ACE) این انتخابات را “به طور کلی هماهنگ” با OSCE و استانداردهای اتحادیه اروپا ارزیابی کرد، اما همزمان به مشکلات و نارسایی هایی نیز اشاره کرد. مهم ترین این نارسایی ها در ارتباط با قومیت، اقامت، و امتیازات ویژه بود. برای مثال، کسی که قومیت خود را “دیگر” ذکر  می کند فاقد شرایط لازم  برای انتخاب شدن در ریاست جمهوری سه‌نفره و یا ریاست جمهور RS است، به این خاطر که رییس جمهوری ملی می بایست متعلق به یکی از اقلیت های قومی بوسنیایی، صربی، و یا کروواتی باشد و تنها صرب ها می توانند برای ریاست جمهوری RS به رقابت بپردازند. رای‌دهی فعال و غیرفعال نیز محدود به اقامت است. برای مثال، رای دهندگان RS تنها می توانند به نماینده صربیایی برای ریاست جمهوری رای بدهد در حالی که رای دهندگان فدراسیون می توانند به کسی که کروواتی و یا به بوسنیایی باشد رای بدهند. دادگاه حقوق بشر اروپا در سال ۲۰۰۹ به این نتیجه رسید که این محدودیت ها با قوانین کنوانسیون اروپا که حافظ حقوق بشر و آزادی های بنیادین است، به ویژه با پروتکل ۱۲، همخوانی ندارد. OSCE همچنین این محدودیت ها را با ماده ۷٫۳ اسناد کپنهاگ مغایر می داند. مساله مربوط به اقامت در محل، و نمایندگی به RS  و انجمن های فدراسیون در مناطقی که از سوی ناظران دارای تقسیم نابرابر جمعیت منطقه تشخیص داده شده بود، آسیب وارد می کند.

این گونه محدودیت ها همچنین به امری مهم تر، یعنی تمایل بوسنیا و هرزگوین برای پیوستن به اروپا، و ارتقا به عضویت در  اتحادیه اروپا (EU) و همکاری با سازمان پیمان ملی آتلانتیک (NATO) آسیب وارد می کند. مجلس نمایندگان اخیرن به اعزام ۴۵ سرباز از ارتش ملی برای پیوستن به نیروهای ناتو در افعانستان رای مثبت داد.

با وجود این، امتیازات ویژه ی حق رای در اختیار ۳٫۱ میلیون از رای دهندگانی که ثبت نام کرده بودند، قرار  گرفت، نظیر رای دادن برون‌مرزی با پست و در سفارت خانه ها و کنسول گری ها. در این برنامه، ۱۰۶۵ رای دهنده در کنسول گری، و ۳۶۶۴۹ نفر با پست رای خود را به صندوق انداختند. در برکو، “گزینه رای‌دهی” رای دهندگان را مکلف می دارد که پیش از زمان انتخابات برای دریافت برگه ی رای گیری RS و یا برگه ی رای گیری فدراسیون درخواست بدهند. با این حال، میزان استفاده از حق ویژه رای دهی امسال در برکو تنها ۳۵ بود زیرا اکثریت رای دهندگان، پیش از تاریخ رای گیری درخواست استفاده از رای ویژه را نداده بودند. علاوه بر این، تعداد ۱۱۳ ۶۴۲ نفر از آوارگان جنگی داخلی (IDPs) می توانند از محل فعلی اقامت خود، و یا از محل سکونت خود در مقطع ۱۹۹۱ پیش از آوارگی، اقدام به رای دادن کنند و بر این اساس ۲۲۴۷۳ IDPs گزینه ی رای دهی از شهرداری های محل سکونت خویش در ۱۹۹۱ را انتخاب کردند.

کمیسیون مرکزی انتخابات (CEC) دارای اعتباری گسترده است و به صداقت و قابلیت مدیریت مشهور است. اعضای CEC برای مدت هفت سال انتخاب می شوند و در هر ۲۱ ماه کرسی خود را رد و بدل می کنند. OSCE و اداره  عالی نمایندگی (OHR) مشاورینی را با حق نظر و بدون حق رای در CEC جای می دهد. در مرحله ی فرو- ملی، انتخابات از سوی ۱۴۲ کمیسیون انتخاباتی شهری (MECs)، و کمیسیون های ویژه انتخاباتی برای بانجا لوکا، ماستار، و برکو انجام می شود. اعضای MECها ۵۱۵ نفرند که از این تعداد ۱۹۸ نفر زن هستند. ۵۲۷۶ کمیته ی رای گیری موجود است (PSCs)  که دارای ۲۳۷۰۰ عضو است.

اکثر احزاب سیاسی هنوز دارای هویتی قومی هستند.  لیستی از این احزاب در جدول زیر مشاهده می شود:

برنده ی کرسی ریاست جمهوری بوسنیا، باکر ایزیبگویچ از حزب SDA بود. کرسی کرووات را زلیچکو کامسیک از حزب HSP تصاحب کرد. هر دوی این افراد میانه رو ارزیابی شده اند. با این وجود، کرسی صرب را نبوجسا رادمنویچ از حزب ملی SNSD گرفت که احتمال می رود باعث شکاف های سیاسی میان اعضای ریاست جهموری و چشم انداز ملی نگر کشور بشود.

۴۲ کرسی مجلس نمایندگان میان فدراسیون (۲۸ کرسی) و RS (14 کرسی)  تقسیم شده است.  میان ایشان، SDP , SDA به ۱۵ کرسی دست یافته، ۸ کرسی برای SDP  و ۷ کرسی برای SDA.  تراز ۱۳ کرسی فدراسیون میان مسوولان گوناگون احزاب بوسنی و هر دو نهاد کروات تقسیم شد. از میان نمایندگان RS هشت تا از ۱۴ کرسی را SNSDها برداشتند، و به این ترتیب ملی گرایان دارای اکثریتی اندک شدند. ترکیب قدرت  در صدای مخالفان در تقسیم کرسی های فدراسیون و ملی گرایان اکثریت و RS، برای قانونگزاری متفق و یا موثر فرمول مناسبی به نظر نمی آید. این انتخابات ابهامات زیادی در اداره ی دولت بوسنی و هرزگوین  را مطرح کرد و به نظر نمی آید دستاوردی در راستای هدفهایی چون پیوستن به اروپا و عضویت در ناتو باشد.